Facebook Google Plus Twitter

Điều trị leukemia bằng liệu pháp 2 trong 1

Một hệ thống mang thuốc trực tiếp đến các tế bào ung thư trong tủy xương

Science Daily, 31/10/2018

Hình ảnh từ kính hiển vi điện tử quét (SEM) cho thấy các tế bào gốc tạo máu (màu tía) và các tiểu cầu (màu xanh lá) tham gia hoạt động cùng với nhau.

Nguồn: Zhen Gu Research Lab/UCLA Samueli.

Liệu pháp điều trị ung thư dựa trên sự kết hợp hai loại tế bào thành một đơn vị duy nhất cho thấy nhiều hứa hẹn trong việc hỗ trợ các phương pháp hiện nay trong điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (acute myeloid leukemia, viết tắt là AML). Phương pháp này có sự tham gia của các tiểu cầu – mang thuốc điều trị ung thư, cùng với các tế bào gốc – dẫn dắt các tiểu cầu vào bên trong tủy xương nơi khởi phát leukemia.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng khi điều trị trên chuột mắc AML, phương pháp trị liệu kết hợp ngăn chặn được bệnh phát triển hơn nữa. Trong nhóm chuột được nhận điều trị có 87,5% được chữa khỏi vào khoảng 80 ngày sau tiêm hỗn hợp tế bào. Những con chuột này cũng hoàn toàn đề kháng đối với các tế bào leukemia – khi những tế bào này được tiêm lại vào thời điểm 2 tháng sau giai đoạn 80 ngày.

Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Nature Biomedical Engineering.

Zhen Gu – GS trong lĩnh vực Công nghệ sinh học tại UCLA Samueli School of Engineering, đồng thời là người đứng đầu nghiên cứu, cho biết: “Phương pháp có thể được sử dụng phối hợp với các liệu pháp khác, như hóa trị và điều trị tế bào gốc, nhằm cải thiện hiệu quả của chúng”. GS. Gu cho rằng phương pháp sẽ phải được thử nghiệm và được chấp nhận trong các thử nghiệm lâm sàng trên người trước khi nó được sử dụng để điều trị cho các bệnh nhân mắc leukemia.

AML là một bệnh ung thư có nguồn gốc từ trong tủy xương và có thể lan truyền theo dòng máu đến các bộ phận khác của cơ thể. Người mắc loại leukemia này với một hệ thống miễn dịch bị suy yếu có thể tử vong bởi những biến chứng từ một bệnh khác. Hóa trị là một phương pháp điều trị leukemia chỉ có hiệu quả ở mức độ vừa phải: khoảng 1/3 bệnh nhân không thuyên giảm sau trị liệu hóa trị, theo Hiệp hội ung thư Hoa Kỳ (American Cancer Society). Và khoảng 1/2 bệnh nhân có thuyên giảm sẽ có thể tái phát bệnh – đặc trưng trong vòng 2 năm sau trị liệu – bởi vì hóa trị không thể tiếp cận các tế bào ung thư trong tủy xương.

Nghiên cứu dưới sự dẫn dắt của UCLA hướng đến giải quyết vấn đề này bằng việc phát minh ra một phương pháp phóng thích thuốc trực tiếp vào trong tủy xương. Phương pháp được gọi tên là “cell combination drug delivery”, là phương pháp đầu tiên kết hợp hai loại tế bào với nhau để phục vụ cho mục đích trị liệu.

Về phía các tế bào được kết hợp, tiểu cầu từ máu được sử dụng để phóng thích các thuốc trị liệu miễn dịch gọi là “checkpoint inhibitors” (các nhà nghiên cứu thuộc UCLA đã sử dụng một loại thuốc có tên gọi là aPD-1 antibody) – chúng tìm kiếm các tế bào ung thư và phá vỡ khả năng đề kháng của chúng. Khi điều này xảy ra, hệ thống miễn dịch của cơ thể có thể nhận dạng và phá hủy các tế bào ung thư.

GS. Gu chia sẻ: “Thành phần này trong liệu pháp kết hợp tế bào hình dung giống như một xe giao hàng. Chúng ta có thể đóng gói thuốc hoặc các chất hỗ trợ hệ thống miễn dịch lên bề mặt các tiểu cầu và hoạt hóa chúng thoát ra cùng một lần tại vị trí mục tiêu bên trong cơ thể”.

Thành phần thứ hai trong liệu pháp kết hợp tế bào chính là các tế bào gốc tạo máu, hay các tế bào gốc máu, chúng có thể tìm đường để đi đến tủy xương thông qua các tín hiệu hóa học đặc biệt.

Quanyin Hu – tác giả chính của bài báo và là cựu nghiên cứu sinh trong nhóm nghiên cứu của GS. Gu, chia sẻ: “Các tế bào gốc tạo máu giống như một tín hiệu hướng việc tụ tập  (homing) vào tủy xương. Khi các tế bào gốc dẫn các tế bào kết hợp vào trong tủy xương, tiểu cầu có thể được hoạt hóa. Chúng phóng thích các chất trị liệu miễn dịch vào trong tủy để tạo điều kiện cho hàng rào bảo vệ của chính cơ thể, trong trường hợp này là các tế bào T, tiêu diệt các tế bào leukemia”.

Các nhà khoa học dự định tiếp tục nghiên cứu phương pháp này như một liệu pháp tiềm năng trong điều trị leukemia và nhiều bệnh khác.

 

Người dịch: Vũ Kha Thanh Thanh, Ngân hàng tế bào gốc MekoStem

 

Tài liệu tham khảo:

Quanyin Hu, Wujin Sun, Jinqiang Wang, Huitong Ruan, Xudong Zhang, Yanqi Ye, Song Shen, Chao Wang, Weiyue Lu, Ke Cheng, Gianpietro Dotti, Joshua F. Zeidner, Jun Wang, Zhen Gu. Conjugation of haematopoietic stem cells and platelets decorated with anti-PD-1 antibodies augments anti-leukaemia efficacy. Nature Biomedical Engineering, 2018; DOI: 10.1038/s41551-018-0310-2

Nguồn: UCLA Samueli School of Engineering




Facebook Google Plus Twitter


Trở lại trang trước
Hồ Chí Minh : 297/5 Lý Thường Kiệt, phường 15, Quận 11, Tp HCM

Điện thoại: [028] 38 686 546 - Fax: [028] 38 650 394
Hà Nội : Tầng 15 toà nhà Charmvit, số 117 Trần Duy Hưng,
quận Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: [024] 35 14 35 35 - Fax: [024] 62 75 08 02