Facebook Google Plus Twitter

Liệu các tế bào gốc trẻ có thể giúp khôi phục sức khỏe cho người già?

The Scientist, 11/12/2017

 

Một vài thử nghiệm nhỏ cho thấy tế bào gốc trung mô (MSCs) từ những người trẻ khỏe mạnh có thể giúp khắc phục hội chứng suy nhược (frailty) liên quan đến lão hóa khi chúng được truyền cho những người già yếu.

Con người có thể già mà không bị yếu đi hay không? Trong các thử nghiệm lâm sàng đã công bố vào tháng 10 trên Tạp chí Lão khoa (Journals of Gerontology), công ty phát triển trị liệu Longeveron báo cáo rằng khi tiêm liều đơn MSCs thu nhận từ những người trẻ vào những người già mắc hội chứng frailty không cho thấy có những tác dụng phụ tiêu cực, ngoài ra còn thúc đẩy cải thiện nhiều triệu chứng.

Bác sĩ Keith March, thuộc chuyên khoa Tim mạch, đồng thời là quản lý Trung tâm Y dược Tái tạo tại Đại học Florida nhưng không tham gia vào thử nghiệm đã cho biết: “Đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên thực sự nỗ lực làm sáng tỏ bằng cách định nghĩa và mô tả rõ ràng, và chắc chắn theo khả năng hiểu biết của tôi, nghiên cứu đầu tiên này đã sử dụng MSCs”.

GS. Joshua Hare – Giám đốc Viện Tế bào gốc liên ngành thuộc Đại học Miami và là đồng sáng lập công ty Longeveron, cho biết: “Chúng tôi đã nghiên cứu nhiều phương pháp, điều làm chúng tôi thú vị là chúng tôi đã nhận thấy có đến 4 hoặc 5 điểm cải thiện trong các hệ thống cơ quan khác nhau, điều này xuất hiện cả trong hai nghiên cứu và trong hai nhóm người riêng biệt. Các kết quả được cải thiện bao gồm: kiểm tra đi bộ 6 phút và hàm lượng TNF-α (một nhân tố đánh dấu quá trình viêm).

Các triệu chứng của sự suy nhược bao gồm khả năng cầm nắm yếu, đi bộ chậm chạp, người thiếu năng lượng và những bệnh nhân này rất dễ bị tổn thương dẫn đến đau ốm nghiêm trọng, dễ té ngã và tử vong hơn là những người cùng độ tuổi mà không  mắc bệnh. Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã bắt đầu khám phá ra một số nguyên nhân sinh học tiềm năng của hội chứng này như: viêm, stress oxy hóa và ty thể mất chức năng. GS. Hare chia sẻ: “Ở vào tuổi 80, có hai loại: hoặc là vẫn có thể chơi tennis hoặc phải ngồi xe đẩy. Điều đó không phải do may rủi”.

Một bất thường về sinh học khác liên quan đến hội chứng suy nhược là giảm số lượng tế bào gốc tự thân của cơ thể. GS. Hare và cộng sự muốn tìm hiểu rằng điều gì ảnh hưởng đến việc lựa chọn liều lượng tế bào gốc sử dụng cho bệnh nhân. Trong thử nghiệm lâm sàng Phase I, họ đã lựa chọn 15 bệnh nhân mắc hội chứng suy nhược ở các mức độ khác nhau, và thử nghiệm điều trị bằng phương pháp tiêm liều đơn các tế bào gốc thu nhận từ tủy xương của những người trưởng thành khỏe mạnh.

GS. Hare cho biết cuộc điều trị đã diễn ra an toàn, và kết quả sau khi tiêm 6 tháng cho thấy: khoảng cách trung bình đi bộ trong 6 phút tăng khoảng 40 mét – tăng 10%, và điểm nhận thức trung bình của bệnh nhân tăng nhẹ. Tuy nhiên trong những tiêu chuẩn để đánh giá khác như lực cầm nắm thì không có thay đổi đáng kể.

Các nhà nghiên cứu cũng phát triển mở rộng nghiên cứu sang thử nghiệm Phase II. Họ đã tuyển chọn 30 bệnh nhân sau đó phân chia đều vào các nhóm, bao gồm: nhóm điều trị giả dược (làm đối chứng), nhóm nhận điều trị liều 100 triệu tế bào, và nhóm nhận điều trị liều 200 triệu tế bào. Ở tất cả các nhóm, không có bất kì phản ứng phụ nào xảy ra trong vòng 1 tháng kể từ ngày tiêm. Chỉ có nhóm nhận liều tiêm 100 triệu tế bào ghi nhận có sự cải thiện trong bài kiểm tra 6 phút đi bộ và trong các tiêu chuẩn đánh giá vật lý khác, đồng thời hàm lượng TNF-α cũng giảm.

GS. Hare cho rằng các cải thiện này có thể là do sự tương tác giữa tế bào gốc và các loại tế bào miễn dịch khác nhau – dẫn đến làm giảm các biểu hiện viêm. Như trong một bài tổng quan đi kèm với nghiên cứu lưu ý, “MSCs có một số đặc tính sinh học như các tác nhân trị liệu khiến chúng trở nên hấp dẫn như: sau khi được tiêm vào tĩnh mạch chúng di chuyển đến vị trí viêm và mô tổn thương, chúng biệt hóa thành nhiều loại tế bào bao gồm cơ và xương, chúng tiết ra các hợp chất có hoạt tính sinh học có khả năng cảm ứng hồi phục mô và kìm hãm viêm, và với khả năng điều biến miễn dịch nên chúng tránh được các đáp ứng miễn dịch của cơ thể chủ”.

BS. March cho biết: “Phương pháp tiêm tế bào gốc theo đường tĩnh mạch (giống với truyền máu) là rất quan trọng, vì đây là phương pháp đơn giản và dễ thực hiện hơn so với cấy ghép tế bào cục bộ, nghĩa là liệu pháp này có thể tương đối được ưa chuộng và giá cả vừa phải nếu được chấp nhận”.

Brian Feeley – nhà nghiên cứu về phẫu thuật chỉnh hình và tế bào gốc tại Đại học California, San Francisco – một người không nằm trong nhóm nghiên cứu này đã đặt ra một vấn đề: “Liệu rằng các cải thiện được cho là do tiêm tế bào gốc có ý nghĩa như thế nào đối với bệnh nhân. Các cải thiện mà bệnh nhân có được, dù đáng kể về mặt thống kê, nhưng tôi không chắc các thay đổi rất nhỏ ấy sẽ rõ ràng như thế nào trên lâm sàng. Các kết quả thu được rất đáng khích lệ, tuy nhiên vẫn chưa thể rút ra kết luận từ phạm vi tác động nhỏ trong một cỡ mẫu nhỏ”.

Feeley phát biểu trên The Scientist: “Nếu các thử nghiệm sau này thành công và phương pháp điều trị được chấp nhận, điều này có thể hữu ích đối với các bệnh nhân mắc hội chứng suy nhược phải nhập viện do tổn thương nghiêm trọng như gãy cổ xương đùi có khả năng tử vong cao. Tôi vẫn lạc quan vì cho đến nay phương pháp này chắc chắn tốt hơn so với các phương pháp điều trị khác”.

 

Tài liệu tham khảo:

S. Golpanian et al., “Allogeneic human mesenchymal stem cell infusions for aging frailty,” The Journals of Gerontology: Series A, 72:1505–12, 2017.

B.A. Tompkins et al., “Allogeneic mesenchymal stem cells ameliorate aging frailty: A Phase II randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial,” The Journals of Gerontology: Series A, 72:1513–22, 2017.

Nguồn: The Scientist




Facebook Google Plus Twitter


Trở lại trang trước
Hồ Chí Minh : 297/5 Lý Thường Kiệt, phường 15, Quận 11, Tp HCM

Điện thoại: [028] 38 686 546 - Fax: [028] 38 650 394
Hà Nội : Tầng 15 toà nhà Charmvit, số 117 Trần Duy Hưng,
quận Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: [024] 35 14 35 35 - Fax: [024] 62 75 08 02