Facebook Google Plus Twitter

Ngăn chặn những tổn thương não do bệnh động kinh bằng các exosome từ tế bào gốc trung mô

NeuroscienceNews, 21/04/2017

 

Nghiên cứu mới từ trường Đại học Y Texas A&M đã báo cáo rằng các exosome được tách chiết và thu nhận từ tế bào gốc trung mô có thể làm hạn chế những tổn thương gây ra cho não ở bệnh động kinh.

Theo như nghiên cứu đã công bố trên tạp chí PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences) cho biết, các bọng tiết nhỏ thu nhận từ tế bào gốc trung mô trưởng thành và sau đó được truyền vào cơ thể qua đường mũi có thể giúp hạn chế những tổn thương não trên mô hình động vật bị co giật – trạng thái động kinh liên tục.

Trạng thái động kinh liên tục là tên gọi thông thường của một cơn co giật kéo dài hơn 30 phút hoặc một chuỗi các cơn co giật liên tiếp nhau mà giữa các cơn bệnh nhân không có giai đoạn phục hồi ý thức hoàn toàn. Nếu điều này không được ngăn chặn nhanh chóng, ngay cả một đợt động kinh cũng có thể gây tổn thương não, mất chức năng nhận thức và mất trí nhớ.

BS. TS. Darwin J. Prockop – Chủ tịch hội Y học di truyền, giáo sư tại Đại học Y Texas A&M và là đồng tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: “Bảo vệ được não khỏi những tổn thương và bệnh tật chắc chắn là một trong những mục đích hàng đầu của y học. Nghiên cứu của chúng tôi đã cho thấy một phương hướng điều trị mà không yêu cầu phải phẫu thuật não hay tiêm vào mạch máu, tất cả những gì cần đến là một thiết bị xịt thuốc vào mũi dễ dàng có được ở bệnh viện”.

Hỗn hợp chất trong bình xịt mũi là các exosome kháng viêm hay các bọng tiết ngoại bào, đây là những sản phẩm mà Prockop và cộng sự của ông đã tách chiết và thu nhận từ việc nuôi cấy các tế bào gốc trung mô – một loại tế bào gốc trưởng thành.

TS. Ashok K. Shetty – Giáo sư Bộ môn Y phân tử và tế bào tại Đại học Y texas A&M, Phó giám đốc Viện Y học tái tạo, chuyên viên nghiên cứu khoa học tại Trung tâm Y Olin E. Teague Veterans’ và là đồng tác giả chính của nghiên cứu, đã cùng cộng sự của mình đánh giá hiệu quả của các exosome này trên mô hình bệnh động kinh mang những tổn thương từ một đợt cơn co giật cấp tính. Prockop chia sẻ: “Điều đặc biệt đáng chú ý ở đây là các động vật thí nghiệm đã được giải thoát khỏi những ảnh hưởng kéo dài của tổn thương não gây ra bởi co giật khi chúng được xịt các exosome vào mũi”. Phương pháp này có thể làm giảm nhẹ viêm ở các sợi thần kinh, ngăn ngừa mất chức năng nhận thức và trí nhớ, chặn đứng sự hình thành mô thần kinh bất thường trong vùng đồi hải mã (hippocampus) – một bộ phận quan trọng của não chịu trách nhiệm về trí nhớ.

Shetty phát biểu: “Chúng tôi lần lượt thực hiện xịt các bọng tiết vào mũi 2 lần trong 24 giờ, lần đầu tại thời điểm 2 giờ sau khi bắt đầu đợt động kinh, và cách điều trị như vậy  có hiệu quả trong việc làm giảm nhiều ảnh hưởng bất lợi trên đồi hải mã. Thực ra, các bọng tiết có thể di chuyển đến vùng đồi hải mã trong vòng 6 giờ, và khả năng bảo vệ thần kinh của chúng đủ để ngăn ngừa việc mất đi chức năng trí nhớ và nhận thức bình thường, cũng như ngăn ngừa sự hình thành nơron thần kinh bất thường tại vùng đồi hải mã là– một trong những cơ sở liên quan đến việc hình thành ký ức mới”.

Thuốc an thần benzodiazepines và thuốc chống co giật hydantoins đã từng được sử dụng để ngăn chặn các đợt động kinh, tuy nhiên chúng thường không có sẵn – đặc biệt là khi người bệnh trước đó không được chẩn đoán mắc động kinh, trường hợp này chiếm 75% số ca – và chúng có lẽ không hiệu quả đối với 30% số ca. Shetty nói thêm: “Thực sự là chưa có bất cứ phương pháp điều trị không xâm lấn nào như phương pháp này có thể ngăn chặn phản ứng viêm và nối mạng thần kinh bất thường hoặc sinh động kinh. Những bọng tiết này dường như có thể bảo vệ não sau các cơn co giật, chặn đứng viêm mô thần kinh và ngăn ngừa sự phát triển thành chứng động kinh mạn tính”.

Hợp chất trong thiết bị xịt mũi là các exosome kháng viêm, hoặc các bọng tiết ngoại bào mà Prockop và cộng sự đã thu nhận được từ quá trình nuôi cấy tế bào gốc trung mô – một loại tế bào gốc trưởng thành. Hình ảnh được cung cấp bởi Ashok K. Shetty.

Những khám phá mới này mang lại nhiều hứa hẹn, tuy nhiên để đưa đến ứng dụng điều trị cho các bệnh nhân bị co giật, các nhà nghiên cứu cần tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ và đề xuất những cảnh báo trước khi vội đi đến kết luận.

Prockop – Giám đốc Viện Y học tái tạo thuộc trường Đại hoc Y Texas A&M, đã phát biểu rằng: “Chúng tôi cần thực hiện một khối lượng công việc rất lớn trong tương lai, trước khi liệu pháp này có thể được thử nghiệm an toàn trên các bệnh nhân”. Ông nói thêm: “Viêm ở não gây ra bởi các cơn co giật cấp tính tương đồng với viêm được thấy trong giai đoạn cuối của các bệnh về não khác bao gồm bệnh Alzheimer, Parkinson, Multiple sclerosis (đa xơ cứng) và các tổn thương do chấn thương. Vì lẽ đó, những hứa hẹn mà liệu pháp này mang lại sẽ rất to lớn”.

 

Nguồn: Texas A&M

Link




Facebook Google Plus Twitter


Trở lại trang trước
Hồ Chí Minh : 297/5 Lý Thường Kiệt, phường 15, Quận 11, Tp HCM

Điện thoại: [028] 38 686 546 - Fax: [028] 38 650 394
Hà Nội : Tầng 15 toà nhà Charmvit, số 117 Trần Duy Hưng,
quận Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: [024] 35 14 35 35 - Fax: [024] 62 75 08 02