Facebook Google Plus Twitter

Niềm hy vọng cho phẫu thuật ghép tế bào gốc từ mô mắt hiến tặng

Science Daily, 28/01/2019

 

Một tiến bộ trong thử nghiệm phẫu thuật đã cho thấy tiềm năng hỗ trợ khôi phục bề mặt mắt cho các bệnh nhân mắc những vấn đề về thị lực.

Các bác sĩ đã thực hiện bước đi đầu tiên trên thế giới bằng việc tiến hành một thử nghiệm lâm sàng sử dụng tế bào gốc từ nguồn hiến tặng để tạo nên mảnh mô dùng trong cấy ghép cho các bệnh nhân mắc một bệnh về mắt dẫn đến mù lòa.

Các nhà nghiên cứu chia sẻ rằng thử nghiệm mang lại những manh mối về vấn đề như thế nào mô mắt bị mất đi có thể được sửa chữa bằng cách sử dụng tế bào gốc từ nguồn cơ quan hiến tặng. Ngoài ra, thử nghiệm cũng làm sáng tỏ nguyên nhân của các rối loạn về thị giác.

Thử nghiệm đã tập trung vào hội chứng suy giảm tế bào gốc vùng rìa giác mạc (limbal stem cell deficiency, viết tắt là LSCD) – đây có thể là hậu quả từ các tổn thương mắt do hóa chất hoặc nhiệt, hoặc bị gây ra bởi một bệnh được gọi là tật dị mống mắt (aniridia). Bệnh dẫn đến hình thành sẹo và mất thị lực nghiêm trọng trên cả hai mắt, cũng như là đau mạn tính và đỏ mắt.

LSCD là một nguyên nhân đáng kể của mất thị lực – đặc biệt ở các quốc gia có nguồn tài nguyên và dịch vụ giới hạn – tuy nhiên nó không đáp ứng chuyên biệt đối với các phương pháp điều trị thông thường.

Để thực hiện thử nghiệm, các nhà nghiên cứu – dẫn đầu bởi Trường Đại học Edinburgh và Dịch vụ Truyền máu Quốc gia Scotland – đã tách chiết các tế bào gốc từ giác mạc (lớp màng bảo vệ mắt).

  Giác mạc khỏe mạnh ở người bình thường sẽ trong suốt, tuy nhiên ở các bệnh nhân mắc LSCD chúng sẽ bị sẹo hóa và trở nên mờ đục khi các tế bào gốc đặc biệt bị mất đi.

Đầu tiên, các mẫu giác mạc trong thử nghiệm sẽ được thu nhận từ những tình nguyện viên hiến tặng đôi mắt của họ sau khi qua đời.

Tiếp đến, nhóm nghiên cứu tiến hành nuôi cấy các tế bào gốc – các tế bào này có những khả năng đặc biệt để chuyển dạng thành các loại tế bào khác – để hình thành nên những mảnh mô sẵn sàng phục vụ cho cấy ghép.

Thử nghiệm bao gồm 16 bệnh nhân được chia thành 2 nhóm, đều được nhận điều trị với nước nhỏ mắt và thuốc ức chế hệ thống miễn dịch nhằm giảm thải loại mảnh ghép. Một nhóm được nhận thêm trị liệu bằng tế bào gốc.

Đây là lần đầu tiên các tế bào gốc được sử dụng theo cách này trong một thử nghiệm lâm sàng được sắp xếp ngẫu nhiên – phương pháp khoa học đạt tiêu chuẩn vàng dành cho thử nghiệm một liệu pháp điều trị mới.

Theo dõi trên 18 tháng, các bệnh nhân đã nhận điều trị bằng tế bào gốc cho thấy có những cải thiện đáng kể trên bề mặt mắt của họ (lớp ngoài cùng nhất của mắt), điều này không xuất hiện ở nhóm bệnh nhân không nhận điều trị.

Cả nhóm nhận điều trị bằng tế bào gốc và nhóm đối chứng đều cho thấy có sự cải thiện về thị lực, các nhà nghiên cứu cho biết rằng cần tiếp tục chứng thực trong các nghiên cứu ở một thử nghiệm quy mô lớn hơn.

Các nhà khoa học đã ca ngợi đây là một bước ngoặc cho các phẫu thuật dựa trên tế bào. Họ cho biết thử nghiệm này mang đến những hứa hẹn trong vấn đề chỉnh sửa bề mặt mắt, mở đưởng cho các thử nghiệm tương tự được lên kế hoạch thực hiện.

Nhóm nghiên cứu khuyến cáo rằng hệ thống miễn dịch có thể đóng vai trò lèo lái trong một số dạng của LSCD, tuy nhiên cần thực hiện nhiều nghiên cứu hơn nữa.

Dự án đã được công bố trên tạp chí STEM CELLS Translational Medicine, được tài trợ bởi UK Stem Cell Foundation, Scottish Enterprise và the Chief Scientist Office, một phần của Scottish Government Health Directorates.

Giáo sư Baljean Dhillon thuộc Khoa mắt lâm sàng tại Trung tâm Khoa học Não lâm sàng của trường Đại học Edinburgh – người dẫn đầu nghiên cứu chia sẻ: “Những khám phá từ nghiên cứu nhỏ này mang đầy tính hứa hẹn và cho thấy tiềm năng về vấn đề an toàn trong phẫu thuật mắt điều trị bằng tế bào gốc, cũng như các cải thiện trong sửa chữa tổn thương ở mắt.

“Ở các bước kế tiếp, chúng tôi sẽ đi sâu vào tìm hiểu chi tiết hơn về việc các tế bào gốc đã hoạt động như thế nào để có thể đẩy mạnh sửa chữa mô trong các bệnh cực kỳ khó điều trị và liệu rằng chúng có thể giúp khôi phục thị lực như thế nào.”

Ông Marc Turner – Giám đốc Y khoa của Dịch vụ Truyền máu Quốc gia Scotland, đồng thời là Giáo sư về Trị liệu tế bào tại trường Đại học Edinburgh chia sẻ: “Các nghiên cứu lâm sàng như thế này giúp chúng tôi hiểu việc kết hợp liệu pháp điều trị bằng tế bào mới có thể bổ sung cho các phương pháp y khoa hiện tại trong vấn đề khôi phục chức năng ở những mô và những cơ quan bị tổn thương.”

 

Người dịch: Vũ Kha Thanh Thanh, Ngân hàng tế bào gốc MekoStem

 

Tài liệu tham khảo:

John D.M. Campbell, Sajjad Ahmad, Ashish Agrawal, Carol Bienek, Anne Atkinson, Neil W.A. Mcgowan, Stephen Kaye, Sanjay Mantry, Kanna Ramaesh, Alison Glover, Jane Pelly, Coral MacRury, Margaret MacDonald, Emily Hargreaves, Jacqueline Barry, John Drain, Bruce Cuthbertson, Louis Nerurkar, Ian Downing, Alasdair R. Fraser, Marc L. Turner, Baljean Dhillon. Allogeneic Ex Vivo Expanded Corneal Epithelial Stem Cell Transplantation: A Randomized Controlled Clinical Trial. STEM CELLS Translational Medicine, 2019; DOI: 10.1002/sctm.18-0140

Nguồn: Trường Đại học Edinburgh




Facebook Google Plus Twitter


Trở lại trang trước
Hồ Chí Minh : 297/5 Lý Thường Kiệt, phường 15, Quận 11, Tp HCM

Điện thoại: [028] 38 686 546 - Fax: [028] 38 650 394
Hà Nội : Tầng 15 toà nhà Charmvit, số 117 Trần Duy Hưng,
quận Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: [024] 35 14 35 35 - Fax: [024] 62 75 08 02