Facebook Google Plus Twitter

Phương pháp mới hỗ trợ trong cấy ghép tủy xương

Science Daily, 25/09/2018

 

 Hai nghiên cứu gần đây đã đưa ra một cách tiếp cận mới  trong việc hiến tặng và cấy ghép tủy xương. Các nghiên cứu tiền lâm sàng thực hiện trong phòng thí nghiệm đã cho thấy có thể mang lại một quá trình điều trị an toàn và hiệu quả hơn cho bệnh nhân. Các nhà khoa học báo cáo rằng nghiên cứu của họ đã chứng minh khi sử dụng một loại thuốc thử nghiệm có tên là CASIN trên chuột thí nghiệm mang lại hiệu quả cao khi thu hoạch các tế bào gốc máu từ chuột hiến và ít gây độc đối với chuột nhận cấy ghép.

Đây là những hình ảnh về các tế bào gốc tạo máu từ chuột hiến được Trung tâm Y khoa Bệnh viện Nhi đồng Cincinnati chia sẻ. Tế bào gốc hiến được thu nhận từ chuột có sử dụng loại thuốc thử nghiệm CASIN (hình dưới) không còn sự tập trung một số dấu ấn gắn màu về một cực làm cho chúng có tiềm năng huy động tốt hơn so với các tế bào gốc thu nhận từ chuột không sử dụng CASIN ở hình trên. Các nhà khoa học đã báo cáo trên tạp chí Leukemia rằng dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy điều trị bằng CASIN có tiềm năng mang lại một quá trình cấy ghép tủy xương an toàn và hiệu quả hơn cho cơ thể nhận ghép.

 Hai nghiên cứu được công bố trên tạp chí Leukemia đã trình bày một cách tiếp cận mới trong việc hiến tặng và cấy ghép tủy xương. Các nghiên cứu tiền lâm sàng thực hiện trong phòng thí nghiệm đã cho thấy có thể mang lại một cách điều trị an toàn và hiệu quả hơn cho cơ thể nhận.

Các nhà khoa học tại Viện ung thư và các bệnh về máu Bệnh viện Nhi đồng Cincinnati cho biết các nghiên cứu của họ đã chứng minh việc sử dụng một loại thuốc thử nghiệm có tên là CASIN trên chuột thí nghiệm mang lại hiệu quả cao khi thu hoạch các tế bào gốc máu từ chuột hiến và ít gây độc đối với chuột nhận ghép.

Với mục đích sửa chữa bộ máy tạo máu của cơ thể trong tủy xương, cấy ghép tế bào gốc có thể điều trị cho các bệnh nhân mắc các loại ung thư như leukemia (bệnh bạch cầu) hay các bệnh do khiếm khuyết miễn dịch. Tuy nhiên, trước khi cấy ghép, bệnh nhân cần phải trải qua hóa trị để tiêu diệt hệ thống tạo máu hiện tại đang bị sai hỏng. Điều này sẽ cho phép cơ thể được thay thế bởi các tế bào gốc máu khỏe mạnh gọi là các tế bào gốc tạo máu (hematopoietic stem cells, viết tắt là HSCs).

Ngoài gây độc cho bệnh nhân, quá trình này không phải lúc nào cũng hiệu quả. Việc thu hoạch một cách hiệu quả các HSCs từ người hiến có thể là một khó khăn. Theo TS. Yi Zheng – nghiên cứu viên cao cấp của cả hai nghiên cứu và là trưởng khoa Huyết học và Sinh học ung thư thực nghiệm chia sẻ: “Một lần ghép thì thường không đủ số lượng tế bào để làm cho bệnh nhân hồi phục”.

Thu nhận tế bào để huy động

Trong nghiên cứu thứ nhất được đăng trên Leukemia, nhóm của TS. Zheng cho biết đã tạo ra một loại thuốc có tên là CASIN. Thuốc bắt chước hoạt động của một gen quan trọng gọi là CDC42 – gen này hỗ trợ điều hòa các tế bào gốc máu. Các thí nghiệm trên mô hình chuột cho thấy rằng CASIN có thể huy động hiệu quả các tế bào gốc tạo máu và thúc đẩy chúng thoát ra khỏi tủy xương. Nghiên cứu chỉ ra rằng các tế bào gốc tạo máu thu nhận từ chuột hiến có sử dụng CASIN có tiềm năng tái tạo lâu dài sau cấy ghép hơn các tế bào được thu nhận từ chuột có chế độ dinh dưỡng thông thường hiện nay vẫn sử dụng trong lâm sàng.

Ở nghiên cứu thứ hai, các nhà nghiên cứu sử dụng CASIN để chuẩn bị cho chuột được nhận cấy ghép, tạo các ngăn trống trong tủy xương cơ thể để dễ tiếp nhận các tế bào máu mới và khỏe mạnh. CASIN làm được điều này bằng cách thúc đẩy các tế bào máu đang tồn tại thoát ra khỏi tủy xương và di cư ra máu ngoại vi, chúng tồn tại trong dòng máu tuần hoàn không bị ẩn náu trong tủy xương. Điều này giúp làm giảm bớt lượng hóa chất độc cần dùng trong quá trình hóa trị để chuẩn bị tủy xương ở cơ thể nhận ghép. Do đó, quá trình chuẩn bị ghép sẽ thực sự hiệu quả cho các cơ thể nhận ghép không thể chịu đựng được hóa trị.

TS. Zheng phát biểu: “Dữ liệu của chúng tôi chứng minh rằng chế độ dinh dưỡng mới của việc sử dụng CASIN có tiềm năng trong việc cải thiện cả hai mặt của vấn đề ghép thực nghiệm. Nó huy động HSCs hiến tặng chất lượng cao hơn suốt quá trình thu nhận tế bào gốc và nó chuẩn bị sẵn sàng cho cơ thể nhận ghép nhằm làm tăng hiệu quả ghép. Đây sẽ là một bước tiến quan trọng, đặc biệt đối với những bệnh nhân nhạy cảm, không thể chịu đựng được độc chất của quá trình hóa trị hoặc không đáp ứng được với chế độ trị liệu huy động tế bào gốc máu hiện nay.

CASIN hoạt động như thế nào?

CASIN hoạt động bằng cách điều hòa chức năng của protein đích của gen CDC42 là Cdc42 (protein điều khiển sự phân chia tế bào 42). Trong các tế bào gốc máu, hàm lượng Cdc42 được kiểm soát chặt chẽ và bất thường trong hoạt động của nó có thể gây ra một thay đổi tạm thời về chức năng và sự vận động của HSCs. TS. Zheng và cộng sự của ông giải thích rằng việc kiểm soát cẩn thận hoạt động của Cdc42 trong quá trình hiến tặng tế bào gốc và cấy ghép tủy xương mang lại hai lợi ích 1) tế bào gốc chất lượng cao được thu nhận từ cơ thể hiến và 2) quá trình chuẩn bị được cải thiện ở cơ thể nhận  ghép.

Mặc dù TS. Zheng đã nói rằng những khám phá trong phòng thí nghiệm tạo ra một bằng chứng cho chế độ trị liệu mới nhưng các nhà nghiên cứu đưa ra lời khuyên rằng quá trình sử dụng CASIN vẫn trong giai đoạn thử nghiệm tiền lâm sàng. Nghiên cứu hiện nay đã được thực hiện trên tế bào của người hiến, tế bào của chuột và mô hình cấy ghép tủy xương trên chuột. Các kết quả trong những nghiên cứu này không phải luôn luôn được thể hiện trên người bệnh.

 

Người dịch: Vũ Kha Thanh Thanh, Ngân hàng tế bào gốc MekoStem

Tài liệu tham khảo:

  1. Wei Du, Wei Liu, Benjamin Mizukawa, Xun Shang, Jared Sipple, Mark Wunderlich, Hartmut Geiger, Stella Davies, James Mulloy, Qishen Pang, Yi Zheng. A non-myeloablative conditioning approach for long-term engraftment of human and mouse hematopoietic stem cells. Leukemia, 2018; 32 (9): 2041 DOI: 10.1038/s41375-018-0200-3
  2. Wei Liu, Wei Du, Xun Shang, Lei Wang, Chris Evelyn, Maria Carolina Florian, Marnie A. Ryan, Ahmad Rayes, Xueheng Zhao, Kenneth Setchell, Jarek Meller, Fukun Guo, Nicolas Nassar, Hartmut Geiger, Qishen Pang, Yi Zheng. Rational identification of a Cdc42 inhibitor presents a new regimen for long-term hematopoietic stem cell mobilization. Leukemia, 2018; DOI: 10.1038/s41375-018-0251-5

 

Nguồn: Trung tâm Y khoa Bệnh viện Nhi đồng Cincinnati




Facebook Google Plus Twitter


Trở lại trang trước
Hồ Chí Minh : 297/5 Lý Thường Kiệt, phường 15, Quận 11, Tp HCM

Điện thoại: [028] 38 686 546 - Fax: [028] 38 650 394
Hà Nội : Tầng 15 toà nhà Charmvit, số 117 Trần Duy Hưng,
quận Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: [024] 35 14 35 35 - Fax: [024] 62 75 08 02