Facebook Google Plus Twitter

Viagra cho thấy tiềm năng sử dụng trong cấy ghép tủy xương

ScienceDaily, 10/10/2019

Các nhà nghiên cứu tại Đại học California - Santa Cruz đã chứng minh một phương pháp mới, nhanh chóng để thu nhận tế bào gốc của người hiến tặng cho cấy ghép tủy xương bằng cách sử dụng kết hợp Viagra và một loại thuốc thứ hai gọi là Plerixafor.

Cấy ghép tủy xương, được sử dụng chủ yếu trong điều trị ung thư, là quy trình cứu sống để khôi phục các tế bào gốc tạo ra các tế bào máu mới trong suốt cuộc đời của một người. Các tế bào tạo máu này (được gọi là “tế bào gốc tạo máu”) thường chỉ cư trú trong tủy xương. Ban đầu, để thu nhận chúng cho việc cấy ghép, cần phải chọc vào xương chậu và sử dụng một loại kim đặc biệt để lấy trực tiếp các tế bào từ tủy xương. Ngày nay việc thu nhận các tế bào gốc từ máu ngoại vi phổ biến hơn, sử dụng thuốc để đưa các tế bào gốc di chuyển từ tủy xương vào máu ngoại vi.

Phác đồ thuốc tiêu chuẩn cho việc “dụ dỗ” các tế bào gốc từ tủy xương vào máu ngoại vi yêu cầu phải tiêm yếu tố tăng trưởng GCSF hằng ngày trong vài ngày trước khi tế bào gốc có thể được thu nhận, thông thường là sau 4 đến 6 ngày tiêm GCSF. Mặc dù ít xâm lấn hơn so với trích xuất tế bào trực tiếp từ tủy xương, tuy nhiên phương pháp này không phải lúc nào cũng thành công, thông thường sẽ gây đau xương và các tác dụng phụ khác, và có thể không phù hợp với những bệnh nhân cấy ghép tủy xương.

Một nghiên cứu mới được công bố ngày 10 tháng 10 trên Stem Cell Reports đã chứng minh một phương pháp thay thế trong việc huy động các tế bào gốc từ tủy xương chỉ trong 2 giờ. Nó bao gồm một liều Viagra uống duy nhất, sau đó hai giờ là một mũi tiêm Plerixafor.

Giáo sư Camilla Forsberg – là một chuyên gia về kỹ thuật sinh học phân tử tại UC Santa Cruz và là tác giả chính của bài báo cho biết: “Cách tiếp cận của chúng tôi có thể làm tăng đáng kể số lượng bệnh nhân có thể hưởng lợi ích từ cấy ghép tủy xương. Mặc dù đã có nhiều cách để làm điều này, tuy nhiên phương pháp chuẩn không hiệu quả với tất cả mọi người.”

Phòng thí nghiệm của GS. Forsberg đã tiến hành nghiên cứu trên chuột và các nhà nghiên cứu sẽ cần tiếp tục tiến hành thử nghiệm lâm sàng trên người để xác nhận sự an toàn và hiệu quả của phương pháp mới. GS. Forsberg cũng chia sẻ thêm: cả hai loại thuốc này đều đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt, và chúng tương đối rẻ tiền. Do đó, việc đưa ra sử dụng lâm sàng có thể nhanh hơn và ít tốn kém hơn so với các hợp chất thử nghiệm không được sử dụng trên người trước đây.

Stephanie Smith-Berdan – tác giả đứng tên đầu trong bài báo, một chuyên gia nghiên cứu trong phòng thí nghiệm của GS. Forsberg cho biết: rất nhiều các nhà nghiên cứu lâm sàng quan tâm đến vấn đề này khi bà trình bày những kết quả khám phá sơ bộ tại một cuộc họp vào năm ngoái.

Bà Smith-Berdan chia sẻ thêm: “Rất nhiều nghiên cứu lâm sàng đã được thực hiện để thử nghiệm các loại thuốc mới, trong khi chúng tôi thấy rằng việc tái sử dụng các loại thuốc hiện đã có sẵn và được FDA chấp thuận có thể giúp cho những bệnh nhân không thể thu nhận tế bào gốc theo phương pháp thông thường.”

Ví dụ, bệnh nhân mắc bệnh hồng cầu hình liềm không thể dung nạp GCSF bởi vì yếu tố tăng trưởng làm cho các triệu chứng của họ trở nên tồi tệ hơn. Nhưng nếu các tế bào gốc tạo máu của họ có thể được thu nhận một cách an toàn, bằng cách sử dụng các chiến lược thay thế như Viagra cộng với Plerixafor, thì các tế bào gốc sau đó có thể được biến đổi di truyền để điều chỉnh đột biến tế bào hình liềm và đưa trở lại bệnh nhân để chữa khỏi căn bệnh di truyền mạn tính. Liệu pháp gen cho bệnh hồng cầu hình liềm và các rối loạn máu di truyền khác đã cho thấy nhiều hứa hẹn trong các thử nghiệm lâm sàng và có thể ngăn ngừa bệnh tật suốt đời, chi phí y tế cao và tử vong sớm liên quan đến các bệnh này.

GS. Forsberg cho biết: “Nếu chúng ta có thể thực hiện cấy ghép tủy xương như một quy trình siêu an toàn, sẽ có rất nhiều bệnh nhân mắc các rối loạn khác có thể thay đổi được cuộc sống, đặc biệt là trẻ em. Các bác sĩ có thể chỉ điều trị một lần cho các tình trạng bệnh nhân hiện phải điều trị suốt đời.”

Ví dụ, trong một số ca ghép tủy xương sử dụng tế bào gốc của chính bệnh nhân, điều trị bằng hóa trị hoặc xạ trị liều cao có thể làm hỏng tủy xương. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, bệnh nhân cần các tế bào gốc mới được cung cấp từ một người khỏe mạnh. Một phương pháp dễ dàng hơn để thu nhận các tế bào cho cấy ghép có thể sẽ thu hút được nhiều nhà tình nguyện hiến tặng hơn.

Viagra, được biết đến như là một phương pháp điều trị rối loạn cương dương, đây là một loại thuốc an toàn và đã được nghiên cứu nhiều, có tác dụng thúc đẩy sự mở rộng của các mạch máu (giãn mạch), làm tăng lưu lượng máu đến các mô. Ban đầu Viagra được phát triển để điều trị huyết áp cao, hiện nay nó được sử dụng để điều trị một loạt các rối loạn mạch máu, bao gồm tăng huyết áp phổi, bệnh chóng mặt do độ cao và tiền sản giật.

Phòng thí nghiệm của GS. Forsberg đã quyết định kiểm tra khả năng của Viagra để giúp huy động các tế bào gốc tạo máu từ tủy xương sau khi quan sát thấy sự thay đổi mạch máu ở một chủng chuột mà họ đang nghiên cứu dẫn đến tăng cường huy động tế bào gốc. Những con chuột thiếu gen biểu hiện của một protein bề mặt tế bào, Robo4, mà nghiên cứu trước đây của phòng thí nghiệm đã chỉ ra rằng chúng điều hòa tính toàn vẹn của mạch máu để giữ các tế bào gốc trong tủy xương.

Plerixafor là một chất ức chế Cxcr4. Cxcr4 là một thụ thể trên bề mặt của các tế bào gốc tạo máu giúp chúng bám vào ổ của chúng trong tủy xương. Plerixafor huy động được các tế bào gốc, nhưng chỉ một mình nó thì không hiệu quả lắm.

Bà Smith-Berdan chia sẻ: “Khi chúng ta làm giãn mạch máu bằng Viagra, các tế bào được huy động bởi Plerixafor có khả năng thoát ra khỏi dòng máu tốt hơn.”

Các tác giả lưu ý: Viagra tự bản thân nó không dẫn đến sự gia tăng có thể phát hiện của các tế bào gốc tạo máu trong máu, vì vậy những bệnh nhân sử dụng nó vì lý do khác không cần phải lo lắng về việc vô ý huy động tế bào gốc.

Ngoài Smith-Berdan và GS. Forsberg, các đồng tác giả của bài báo còn có Alyssa Bercasio - người đã nghiên cứu với tư cách là sinh viên đại học UCSC và hiện đang tham gia Chương trình Sức khỏe Toàn cầu tại UCSF, và Smrithi Rajendiran - nhà nghiên cứu sau tiến sĩ của UCSC. Công trình này được tài trợ bởi Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ.

Tài liệu tham khảo:

Stephanie Smith-Berdan, Alyssa Bercasio, Smrithi Rajendiran, E. Camilla Forsberg. Viagra Enables Efficient, Single-Day Hematopoietic Stem Cell MobilizationDevelopmental Cell, 2019 DOI: 10.1016/j.stemcr.2019.09.00

Nguồn: University of California - Santa Cruz




Facebook Google Plus Twitter


Trở lại trang trước
Hồ Chí Minh : 297/5 Lý Thường Kiệt, phường 15, Quận 11, Tp HCM

Điện thoại: [028] 38 686 546 - Fax: [028] 38 650 394
Hà Nội : Tầng 15 toà nhà Charmvit, số 117 Trần Duy Hưng,
quận Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: [024] 35 14 35 35 - Fax: [024] 62 75 08 02