Science Direct, 09/2026
Một nghiên cứu hồi cứu mới công bố trên tạp chí Cấy ghép và liệu pháp tế bào (Tháng 9/2026) đã mang lại tín hiệu tích cực cho các bệnh nhân mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (acute myeloid leukemia–AML) thuộc nhóm nguy cơ cao. Nghiên cứu khẳng định: Phương pháp ghép tế bào gốc từ máu dây rốn (cord blood–CB) giúp giảm tỷ lệ tái phát và nâng cao thời gian sống không tiến triển bệnh (progression-free survival–PFS) rõ rệt so với các nguồn hiến tặng khác.
Đặt vấn đề
Ghép tế bào gốc tạo máu đồng loại (hematopoietic stem cell transplantation–HSCT) là phương pháp duy nhất có thể điều trị triệt để AML nguy cơ cao (như bất thường nhiễm sắc thể nguy cơ xấu, AML liên quan đến loạn sản tủy hoặc đáp ứng điều trị kém). Mặc dù người hiến là anh chị em ruột phù hợp HLA (an HLA-matched sibling donor–MSD) thường là ưu tiên hàng đầu, việc tìm kiếm nguồn hiến phù hợp vẫn là thách thức lớn. Máu dây rốn nổi bật nhờ hiệu ứng chống bạch cầu (graft-versus-leukemia–GVL) mạnh mẽ, nhưng dữ liệu so sánh trực tiếp với các nguồn hiến khác ở nhóm bệnh nhân tiên lượng kém vẫn còn hạn chế.
Phương pháp & Quy mô nghiên cứu
- Đối tượng: 488 bệnh nhân mắc AML nguy cơ cao trải qua ghép tế bào gốc lần đầu (giai đoạn 2008–2024).
- Phân nhóm người hiến:
- Máu dây rốn (CB): 394 bệnh nhân (80,7%).
- Nguồn hiến khác: 94 bệnh nhân (19,3%) — bao gồm anh chị em ruột phù hợp HLA (MSD), người hiến bán tương đồng (HID), và người hiến tủy/máu ngoại vi không cùng huyết thống.
- Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích đa biến và phương pháp ghép điểm xu hướng (Propensity Score Matching – PSM với 94 cặp tương đồng) để loại bỏ các yếu tố nhiễu ban đầu.
| Tiêu chí theo dõi (Sau 5 năm) | Ghép máu dây rốn (CB) | Nguồn hiến khác | Ý nghĩa thống kê |
| Sống không tiến triển bệnh (PFS) | 49,8% | 35,4% | Cải thiện rõ rệt (P = 0,04) |
| Tỷ lệ tái phát tích lũy | 24,5% | 42,8% | Giảm đáng kể (P < 0,01) |
| Tỷ lệ sống toàn bộ (OS) | 56,2% | 44,4% | Tương đương (P = 0,16) |
| Tử vong không do tái phát (NRM) | 25,7% | 21,8% | Tương đương (P = 0,75) |
Điểm đáng chú ý: Mặc dù nhóm nhận máu dây rốn có tuổi trung bình cao hơn (56 so với 48 tuổi) và tỷ lệ thuyên giảm hoàn toàn (CR) trước ghép thấp hơn (15,0% so với 35,1%), kết quả điều trị của nhóm này vẫn vượt trội về khả năng kiểm soát tái phát.
Kết luận & Ý nghĩa lâm sàng
Hiệu ứng chống bạch cầu (GVL) mạnh mẽ từ tế bào T trong máu dây rốn giúp kiểm soát bệnh hiệu quả mà không làm tăng nguy cơ tử vong do biến chứng ghép (NRM). Kết quả này khẳng định máu dây rốn là lựa chọn hiến tặng ưu việt và hoàn toàn có thể thay thế, mở ra cơ hội sống sót cao hơn cho những bệnh nhân AML nguy cơ cao ngay cả khi có sẵn các nguồn hiến tặng truyền thống khác.
Tài liệu tham khảo
Nguồn: Science Direct
Link: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2666636726003532?via%3Dihub
