Medical Xpress, 11/02/2026
Sơ đồ quy trình sàng lọc in vivo hiệu suất cao đã được tối ưu hóa của chúng tôi nhằm xác định phác đồ điều trị tối ưu cho tế bào gốc trung mô có nguồn gốc từ dây rốn người (HuMSCs) trên hai mô hình chuột bị tổn thương não chu sinh: Bệnh não do viêm ở trẻ sinh non (EoP, được gây ra bằng cách tiêm IL-1β đường phúc mạc); Xuất huyết vùng mầm (GMH, được gây ra bằng cách tiêm collagenase VII vào não thất).
Mỗi năm, khoảng 15 triệu trẻ em trên toàn thế giới được sinh ra trước 37 tuần thai. Việc sinh non có thể làm gián đoạn quá trình phát triển, và tuổi thai càng nhỏ thì nguy cơ gặp phải những hậu quả sức khỏe nghiêm trọng, ảnh hưởng suốt đời càng cao.
Hiện nay vẫn chưa có phương pháp điều trị cho tổn thương não do sinh non gây ra, nhưng những tiến bộ đáng kể đã đạt được nhờ dự án PREMSTEM.
RMIT University đã hợp tác với các chuyên gia quốc tế để nghiên cứu liệu tế bào gốc trung mô người (h-MSCs) có thể là chìa khóa giúp hỗ trợ trẻ em bị tổn thương não giai đoạn sớm hay không. Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Journal of Neuroinflammation.
Hiểu biết mới về cơ chế hoạt động của tế bào gốc
Phó Giáo sư Bobbi Fleiss từ Trường Khoa học Sức khỏe và Y sinh thuộc RMIT University cho biết một trong những mục tiêu chính của dự án PREMSTEM là tìm lời giải cho ba câu hỏi then chốt.
“Chúng tôi muốn xác định thời điểm nên sử dụng tế bào gốc, cách thức đưa tế bào vào cơ thể — qua đường mũi hay đường máu — và cần bao nhiêu tế bào để tạo ra hiệu quả tích cực trên các mô hình tổn thương não” bà cho biết.
Sử dụng h-MSCs từ mô dây rốn được hiến tặng, một trong những nhiệm vụ ban đầu của dự án là đánh giá tác động của chúng trên các mô hình tổn thương não khác nhau, thay đổi về thời điểm và đường dùng cũng như số lượng tế bào được sử dụng.
Để xử lý khối lượng dữ liệu lớn này, nhóm nghiên cứu đã phối hợp với các chuyên gia tin sinh học nhằm xây dựng một hệ thống chấm điểm để xác định tổ hợp hiệu quả nhất giữa thời điểm, liều lượng và đường đưa tế bào.
Kết quả cho thấy những hiệu quả hứa hẹn nhất đạt được khi tế bào gốc được đưa qua đường mũi và trong khoảng thời gian ngắn sau khi tổn thương não xảy ra.
“Các nghiên cứu tiền lâm sàng toàn diện được thực hiện bởi nhiều nhóm nghiên cứu, cho thấy loại tế bào gốc này có thể mang lại tác động tích cực đối với tổn thương não trong các mô hình khác nhau của tổn thương não chu sinh” Fleiss cho biết. “Đáng chú ý, chúng tôi cũng quan sát thấy chúng có ảnh hưởng tích cực lên các loại tế bào khác, hỗ trợ não bộ tự sửa chữa sau một biến cố sang chấn như sinh non.”
Các công nghệ chẩn đoán tổn thương não ngay tại giường bệnh
Một thành tựu khác của PREMSTEM là tiên phong phát triển các công cụ chẩn đoán hình ảnh não mới sử dụng siêu âm siêu nhanh, có thể được triển khai ngay tại giường bệnh để quan sát não bộ.
Các nhà nghiên cứu tại Physics for Medicine Paris và đối tác công nghiệp Iconeus đã phát triển các công cụ chẩn đoán nhằm phát hiện những bất thường mạch máu trong các trường hợp tổn thương não.
“Công nghệ đầy hứa hẹn này có thể giúp các bác sĩ chẩn đoán tổn thương não ở trẻ em một cách chính xác hơn, theo phương pháp không xâm lấn và thoải mái, cho phép trẻ vẫn được ở bên gia đình trong khi chúng tôi tiến hành đánh giá não bộ” Fleiss cho biết.
Ý kiến của các bên liên quan được tích hợp vào trong nghiên cứu
Nhằm hỗ trợ và tăng cường các hoạt động nghiên cứu khoa học, RMIT Europe đã đóng vai trò trung tâm trong chiến lược truyền thông và gắn kết các bên liên quan của dự án PREMSTEM.
Thông qua một loạt hoạt động đồng sáng tạo, nhóm RMIT Europe đã hợp tác với Enrique Conches tại Punk Design để tổ chức các hội thảo và phỏng vấn với phụ huynh, đại diện bệnh nhân, bác sĩ sơ sinh, bác sĩ lâm sàng, điều dưỡng và các nhà nghiên cứu. Mục tiêu là xác định những khoảng trống trong thông tin cung cấp cho cộng đồng về tính an toàn và giá trị ứng dụng của tế bào gốc, đồng thời giải quyết các mối quan ngại xã hội liên quan đến nghiên cứu tế bào gốc của PREMSTEM.
Các hoạt động này đã dẫn đến việc xây dựng một lộ trình truyền thông được đồng thiết kế bởi những người tham gia, nhằm định hướng cho các nghiên cứu lâm sàng trong tương lai với sự tham gia của gia đình bệnh nhi.
Trong suốt sáu năm, các nhà nghiên cứu thuộc PREMSTEM đã chứng minh rằng h-MSCs có thể tác động tích cực đến tổn thương não và tình trạng viêm trong môi trường phòng thí nghiệm, mở đường cho các thử nghiệm lâm sàng trên người trong tương lai, lấy gia đình làm trung tâm.
Tài liệu tham khảo
Cindy Bokobza et al (2025). A systematic scoring system to optimise the testing of neurotherapeutics in models of perinatal brain injury, with an applied case study of human umbilical-cord MSC, Journal of Neuroinflammation.
Nguồn: Medical Xpress
Link: https://medicalxpress.com/news/2026-02-human-mesenchymal-stem-cells-neonatal.htmla
