Scientific, 24/02/2026
Mục tiêu
Viêm loét niêm mạc miệng (oral mucositis – OM) và tổn thương da do hóa trị hoặc xạ trị là những biến chứng thường gặp trong điều trị ung thư, gây đau đớn, suy giảm khả năng ăn uống và có thể làm gián đoạn phác đồ điều trị. Các phương pháp điều trị hiện nay chủ yếu mang tính hỗ trợ và chưa có giải pháp tái tạo mô hiệu quả.
Nghiên cứu này nhằm đánh giá tiềm năng của gel bôi ngoài da chứa dịch nuôi cấy điều kiện (conditioned medium – CM) từ tế bào gốc trung mô dây rốn người (human umbilical cord mesenchymal stem cells – hUC-MSCs) trong việc phòng ngừa và giảm tổn thương mô do hóa trị và xạ trị, đồng thời làm rõ cơ chế sinh học liên quan đến quá trình sửa chữa mô.
Phương pháp nghiên cứu
– Mô hình thực nghiệm: Chuột BALB/c được tạo tổn thương mô bằng hóa trị liệu và chiếu xạ nhằm mô phỏng viêm niêm mạc miệng và tổn thương da do điều trị ung thư.
– Can thiệp: Gel chứa dịch tiết của hUC-MSCs (Wound healing gel – WHG) được bôi tại chỗ với các nồng độ khác nhau (10% và 15%), sử dụng hai lần mỗi ngày trong suốt thời gian theo dõi.
– Đánh giá: Hiệu quả điều trị được phân tích thông qua quan sát lâm sàng, đo kích thước vết thương, phân tích mô học, đánh giá cytokine và các thử nghiệm độc tính sinh học.
Kết quả chính
– Thúc đẩy lành thương mô: Gel chứa MSC-CM giúp giảm đáng kể kích thước tổn thương niêm mạc và tăng tốc quá trình tái tạo biểu mô. Nhóm điều trị nồng độ 15% cho hiệu quả tối ưu với tỷ lệ lành thương cao và cải thiện rõ rệt cấu trúc mô.
– Cải thiện tổn thương do xạ trị: Điều trị bằng gel MSC-CM làm giảm hiện tượng viêm, đỏ da và rỉ dịch, đồng thời thúc đẩy quá trình đóng vết thương sớm hơn so với nhóm chứng.
– Điều hòa đáp ứng miễn dịch: Gel điều trị làm tăng các cytokine liên quan đến sửa chữa mô như IL-20 và IL-17A/F, góp phần phục hồi hàng rào biểu mô mà không làm gia tăng phản ứng viêm toàn thân.
– Hoạt tính tái tạo đa yếu tố: Dịch tiết từ hUC-MSCs chứa nhiều yếu tố tăng trưởng quan trọng như HGF, G-CSF, VEGF và bFGF, hỗ trợ tăng sinh tế bào biểu mô, hình thành mạch máu mới và tái cấu trúc chất nền ngoại bào.
– Độ an toàn sinh học cao: Các thử nghiệm độc tính cho thấy gel không gây độc tế bào, không gây đột biến gen và không ghi nhận bất thường cơ quan trong theo dõi dài hạn.
Kết luận và ý nghĩa lâm sàng
Nghiên cứu cung cấp bằng chứng tiền lâm sàng cho thấy secretome từ tế bào gốc trung mô dây rốn người có thể hoạt động như một liệu pháp tái tạo mô không sử dụng tế bào sống. Thông qua cơ chế điều hòa miễn dịch và kích thích tái tạo biểu mô, gel MSC-CM tạo ra môi trường vi mô thuận lợi cho quá trình hồi phục mô bị tổn thương do hóa trị và xạ trị.
Kết quả này mở ra hướng tiếp cận mới trong y học tái tạo, với tiềm năng ứng dụng lâm sàng nhằm giảm biến chứng điều trị ung thư và cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân.
Tài liệu tham khảo
Mathen, C., Dsouza, W., Sharma, D., Pradhan, T. N., Kesarwani, A., Gujar, D., … & Kode, J. (2026). Preclinical efficacy and safety evaluation of a topical mesenchymal stem cell derived conditioned media gel for oral mucositis management. Scientific Reports.
Nguồn: Scientific
Link: https://doi.org/10.1038/s41598-026-40193-3
